صالح عضيمة (مترجم: سيد حسين سيدى)

411

معنا شناسى واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنى) (فارسى)

غرور غرور به فتح غين ، يعنى شيطان . در قرآن آمده است : وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ « 1 » . امّا به ضمّ غين همان فريب انسان از متاع دنياست ؛ يعنى از لذّات و زيبائيهاى دنيا فريفته مىشود ؛ در قرآن آمده است : بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً إِلَّا غُرُوراً « 2 » . اغترار يعنى ترك دورانديشى در آنچه كه توقّف در آن بدون عذر در پرداختن به آن ، ممكن باشد . ابو هلال عسكرى در الفروق اللغويه از على بن عيسى نقل مىكند كه « غرور ، توهّم حالت شادى در امرى كه در واقع خلاف آن است . » اين بدون شك تعريفى دقيق از غرور است ، كه يكى از گونه‌هاى فريب ظاهر مىباشد . يا بنا به تعريف خود ابو هلال : « غرور گاهى خدعه ، و خدعه گاهى از سر توسّع غرور ناميده مىشود . » ابو هلال در تشخيص بين غرور و خدعه ، تعريفى دقيقتر از تعريف قبلى ارائه مىدهد و مىگويد : « غرور توهّمى است كه انسان را به انجام كارى كه براى او ضرر دارد ، وامىدارد ، مثل اين كه سراب را آب فرض مىكند ؛ و آبش را ضايع مىسازد و در نتيجه از تشنگى هلاك مىشود ؛ و از بين بردن آب فعلى است كه فريب خوردن از سراب موجب آن شده است . اين چنين است فريب ابليس آدم ( ع ) را ، كه آدم ( ع ) خوردن چيز مضّر را انجام داد . خدعه آن

--> ( 1 ) - لقمان ( 31 ) آيهء 33 : و زنهار تا شيطان شما را مغرور نسازد ! ( 2 ) - فاطر ( 35 ) آيهء 40 : نه ، بلكه ستمكاران جز فريب به يكديگر وعده نمىدهند .